2025-ci il Azərbaycan–Amerika münasibətlərinin inkişaf trayektoriyasında xüsusi yer tuta biləcək bir dövr kimi qiymətləndirilə bilər. Bu il iki ölkə arasında münasibətlərin təkcə taktiki deyil, həm də strateji müstəvidə yenidən dəyərləndirildiyi mərhələ ola bilər. Regional və qlobal geosiyasi dəyişikliklər fonunda tərəflərin qarşılıqlı maraqları daha aydın şəkildə üzə çıxır. Cənubi Qafqazda formalaşmış post-münaqişə reallığı ABŞ üçün regiona münasibətdə əvvəlki siyasətin effektivliyini yenidən nəzərdən keçirməyi zəruri edir. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü təmin etməsindən sonra regional təhlükəsizlik, kommunikasiya xətləri və iqtisadi inteqrasiya məsələləri ön plana çıxıb. 2025-ci il ABŞ üçün Azərbaycanı regionda sabitləşdirici və logistika mərkəzi kimi qəbul etməyin praktik nəticələrini dəyərləndirmək baxımından əhəmiyyətlidir. Avropanın enerji təhlükəsizliyi məsələsi ABŞ xarici siyasətində mühüm yer tutmaqda davam edir. Azərbaycanın həm ənənəvi enerji resursları, həm də yaşıl enerji potensialı Vaşinqton üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. 2025-ci il bu əməkdaşlığın sadəcə enerji ixracı çərçivəsindən çıxaraq texnologiya, investisiya və enerji keçidi sahələrini də əhatə edən daha geniş platformaya çevrildiyi il ola bilər. Son illərdə tərəflər arasında müəyyən gərginliklər müşahidə olunsa da, 2025-ci ildə praqmatik dialoqun güclənməsi üçün real zəmin formalaşıb. ABŞ-ın regionda təsir imkanlarını qorumaq istəyi və Azərbaycanın balanslaşdırılmış xarici siyasəti münasibətlərin ideoloji deyil, maraqlar üzərində qurulmasına şərait yarada bilər. Bu baxımdan, 2025-ci il qarşılıqlı etimadın bərpası istiqamətində dönüş nöqtəsi kimi yadda qala bilər. ABŞ üçün ənənəvi olaraq önəmli olan insan hüquqları və idarəçilik məsələləri 2025-ci ildə də ikitərəfli münasibətlərin müzakirə mövzusu olacaq. Lakin bu mövzuların ultimativ deyil, dialoq və qarşılıqlı anlayış əsasında müzakirə olunması münasibətlərin daha sağlam məcraya yönəlməsinə imkan verə bilər. Bütün bu amillər fonunda 2025-ci il Azərbaycan–Amerika münasibətləri üçün yastrateji yaxınlaşmanın başlanğıcı, ya da münasibətlərin yeni regional reallıqlara uyğun şəkildə yenidən formatlandığı il kimi tarixə düşə bilər. Hər iki halda, bu il tərəflərin bir-birinə baxışını müəyyən edən həlledici mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər.
Samir Talıbov
Saatlı Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin əməkdaşı