1930-cu il avqustun 8-də inzibati rayon kimi yaradılan Laçın rayonu Azərbaycanın qərb hissəsində yerləşən və strateji-coğrafi mövqeyi ilə seçilən ərazilərdən biridir. Rayonun inzibati mərkəzi Laçın şəhəridir. Ərazisinin coğrafi mövqeyi Laçını həm Qarabağ bölgəsi, həm də Azərbaycanın digər əraziləri ilə əlaqələndirən mühüm məkanlardan birinə çevirir. Rayon şimalda Kəlbəcər, cənubda Qubadlı, şərqdə Xocalı, Şuşa və Xocavənd rayonları, qərbdə isə Ermənistanla həmsərhəddir.
Laçın rayonunun ümumi ərazisi 1835 kvadrat kilometr təşkil edir. Rayonun təbii-coğrafi xüsusiyyətləri onun iqtisadi və ekoloji potensialını da müəyyənləşdirir. Dağlıq relyef, zəngin meşə örtüyü, yaylaq sahələri, su ehtiyatları və əlverişli təbiət mənzərələri Laçının əsas təbii sərvətləri sırasında yer alır. Rayon ərazisində 72 min hektara yaxın yaylaq sahəsinin və 34 min hektar meşə massivinin olması burada heyvandarlığın, arıçılığın, kənd təsərrüfatının və ekoturizmin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır.
İnzibati baxımdan Laçın şəhəri ilə yanaşı, bir qəsəbə və 125 kənd yaşayış məntəqəsi rayonun tərkibinə daxildir. Bu yaşayış məntəqələrinin hər biri rayonun tarixi-mədəni irsinin formalaşmasında özünəməxsus rol oynayıb. Laçının təbiəti ilə yanaşı, zəngin tarixi, milli-mənəvi dəyərləri və qədim yaşayış məskənləri də onun Azərbaycanın əhəmiyyətli bölgələrindən biri kimi mövqeyini gücləndirir.
Laçının dağlıq ərazidə yerləşməsi burada xüsusi təbii landşaftların formalaşmasına səbəb olub. Meşələr, dağ çəmənlikləri və yaylaqlar rayonun ekoloji əhəmiyyətini artırır. Bu potensialdan düzgün və səmərəli istifadə etməklə gələcəkdə turizm, kənd təsərrüfatı və digər iqtisadi fəaliyyət sahələrinin inkişaf etdirilməsi mümkündür. Xüsusilə təbiət turizmi, dağ turizmi və yaylaq təsərrüfatı üçün Laçının imkanları kifayət qədər genişdir.
Bu gün Laçının inkişafı həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İşğaldan azad olunmasından sonra rayonda genişmiqyaslı quruculuq və bərpa layihələrinin həyata keçirilməsi üçün yeni mərhələ başlayıb. Müasir infrastrukturun yaradılması, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, yolların çəkilməsi və əhalinin doğma yurdlarına qayıdışı Laçının gələcək inkişafının əsas istiqamətlərini təşkil edir.
Laçının bərpası yalnız dağıdılmış infrastrukturun yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Qarşıya qoyulan əsas məqsədlərdən biri rayonun iqtisadi potensialını yenidən formalaşdırmaq, burada dayanıqlı yaşayış və məşğulluq imkanları yaratmaqdır. Bunun üçün kənd təsərrüfatının, turizmin, emal sənayesinin və digər sahələrin inkişaf etdirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Beləliklə, Laçın həm əlverişli coğrafi mövqeyi, həm zəngin təbii sərvətləri, həm də tarixi-mədəni irsi ilə Azərbaycanın xüsusi əhəmiyyətə malik rayonlarından biridir. Onun bərpası və inkişafı bölgənin sosial-iqtisadi həyatına yeni dinamika gətirməklə yanaşı, Laçının Azərbaycanın mühüm turizm, kənd təsərrüfatı və yaşayış mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün geniş perspektivlər yaradır.
Rauf Salmanov
Saatlı rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin əməkdaşı